سرآغاز

انسان شناسی هنر

مبانی فراروان شناسی فروید در تابلوهای زنجیره‌ای مونه

زهره روحی
monet.giverny.jpg

کتاب فروید در مقام فیلسوف در پنج فصل نوشته شده ‌است. کتابی که در آن  بوتبی آرام و به‌تدریج نظریات لاکان را به روانکاوی فروید پیوند می‌زند و نقاط مشترکی را  بین آندو  نشان می‌دهد که تنها پس از تصحیح بدفهمی‌ها از فروید آشکار می‌شود. تصحیحاتی که در واقع به توسط خوانش لاکان از فروید صورت می‌گیرد

پیوست: 

چنگیز مهدی پور، گروه «دالغا» و نوزائی هنر آشیقی آذربایجان

اصغر ایزدی جیران
Art- ashigh.jpg

 (تصویر: آشیق چنگیز مهدی پور؛ عکس از خانعلی صیامی، 1375)
هنر آشیقی در آذربایجان (آذربایجانِ ایران و جمهوری آذربایجان) در چند دهه¬ اخیر با ظهور هنرمندان منحصر بفردی تحولات بسیاری یافته است.

شش پرسش اساسی درباره هنر پست مدرن

محمود آگنج
J-POLLOCK-NUMBER-3-1949.jpg

چکیده : هر آنچه در تاریخ مدنیت غرب از قرن چهارم میلادی به بعد رخ داده با بحث مدرنیسم مرتبط است. این مسئله صحبت کردن درباره جهان مدرن و ریشه هایش را مشکل می سازد و عصر جدیدی که از پی این جهان آمده نیز عملا حتی مبهم تر است .

نظریه های انسان شناسی هنر (3): فرانتس بوآس (بخش سوم)

اصغر ایزدی جیران
boas.jpg

در ادامه بررسی مقالات بوآس درباره هنر ابتدایی، در این نوشتار به بررسی بخش اول مقاله «طرح های تزئینی جاسوزنی های آلاسکا: مطالعه ای در تاریخ طرح های قراردادی بر اساس مواد موزه ملی ایالات متحده» (1) که در سال 1908 در مجموعه مقالات موزه ملی ایالات متحده (2) به انتشار رسید.

گبه، پارادایم هنر قومی ایل بختیاری

حسين ابراهيمي ناغاني
Sans titre.jpg

گبه از زیباترین دستبافته‌های بختیاری‌ست که در خود قابلیتهای بسیاری از جمله سادگی و سهولت بافت و نیز از حیث زیبائی و ارزشهای تصویری  منطبق با سلیقه‌های انسان شهرنشین امروزی که در فضای داخلی معماری خود هنوز جائی برای

جایگاه نقشهای هندسی در هنرهای سنتی ایران

حسین ابراهیمی ناغانی
his_0010_30.jpg

تشخیص چنین جایگاهی منوط به درک متقابل هنرهای سنتی و خاستگاه آن از یک سو و شناخت مبانی و مبادی نقش‌های هندسی از سوی دیگر می‌باشد.
به تبع اینکه «هنر اسلامی را که ریشه در وحی نبوی دارد در زمره‌ی هنرهای«مینوی و قدسی» به شمار می‌آورند.(ضمیران، 1380، 26) » و علت آن را این می‌دانند

جایگاه مناسک آئینی در انسان شناسی هنر

اصغر ایزدی جیران
350px-ThrissurPooram-Kuda.jpg

ریشه های عمیق انسان شناسی در حوزه دین، مناسک و ایفاهای آن قرار دارد (سالامون، 2004). به این ترتیب می توان گفت که رشته انسان شناسی مولود توجه به بعد مناسکی فرهنگ های کوچک بومی است. متفکران اولیه انسان شناسی همچون ادوراد تایلور، هنری مورگان، جیمز فریزر و امیل دورکیم به دنبال منشأهای دین و ارتباط آن با فرهنگ بودند.

قفل «چالشتر»؛ شیوه ساخت، زیبائی و آسیب‌شناسی

حسين ابراهيمي ناغاني و سارا يزدان‌پناه
7.jpg

چکیده
قفل و قفل‌سازی از اهمیت ویژه و قابل‌توجهی از مقوله‌ی حفاظت و امنیت مال داشته و مورد توجه بسیاری از صنعتگران سنتی و معاصر بوده است. این هنر-صنعت نسبتاَ کهنسال از حیث نحوة ساخت و زیبائی‌های بصری جای بررسی و تحقیق بیشتری دارد تا در اثنای آن به وجوه هنری و صنعتگری گذشتگان وقوف یافته

نظریه های انسان شناسی هنر (2): فرانتس بوآس (بخش دوم)

اصغر ایزدی جیران
EW-AF958_Calend_G_20081211062935.jpg

تحلیل سبکهای شکل و سبکهای تفسیر به عنوان روش.
بوآس معین کردن تاریخ طرحهای تزئینی را توسط دو تحلیل سبکی ممکن میداند: تحلیل سبکهای شکل (styles of form) و تحلیل سبکهای تفسیر (styles of interpretation). انسانشناس بایستی از یک طرف به بررسی مشخصههای شکلی آثار هنری بپردازد تا از این طریق ویژگیهای سبکی آن را بیابد

فضا در دیدگاه هنرمند

پرنیا پژوهش فر
honar.jpg

فضاهایی که بتوان نام «هنری» به طور عام بر آنها نهاد بسیارند؛ ازجمله مؤسسات هنری، دانشکده های هنر، گالری ها و موزه های هنری و . . .؛ اما خانه و آتلیه یکی از اصلی ترین فضاها برای هنرمندان محسوب می گردد که معمولاً دارای فضا و چیدمانی خاص است.

نظریه های انسان شناسی هنر (2): فرانتس بوآس(بخش اول)

اصغر ایزدی جیران
Boas.jpg

بخش اول
اگرچه هنر نیز همچون بسیاری از شاخه ها در آغاز آکادمیک رشته انسان شناسی، در قالب انسان شناسی هنر بررسی نشده است، ولی از همان دوران در میان آثار بزرگان انسان شناسی می توان بخش هایی را که به هنر اختصاص داده اند یافت و یا اگر چنین هم نباشد می توان از خلال مباحث گوناگون شان

انسان شناسی هنر (7): جایگاه سبک

هووارد مورفی ترجمه اصغر ایزدی جیران
(تصویر: پتوی چیلکات (Boas 1955))

همه جنبه های شکل اثری هنری نمی تواند بر حسب کدگذاری معنا تبیین شود و در واقع، در برخی موارد، مفاهیم کُد و بازنمایی ممکن است ارتباط اندکی داشته باشند. قسمت بیشتر شکل هنر تبیین بر حسب سنت تاریخی و فنون، و نیز کارکرد ابزاری و اثر کلی زیبایی شناختی آن

منشأ زنانه سفالگری (2)

مهسا اکبري
48246.jpg

بخش دوم و نهایی
سفال و سفالگری

برخی از باستان شناسان و انسان شناسان معتقدند که زنان نخستین سازندگان ظروف اعم از گلین یا سفالین هستند و تهیه ظروف در زمانی دورتر از دوران کشاورزی انجام گرفته است. اما در دوره تولید خوراک با روش کشاورزی، نیاز به حفظ و نگهداری دانه های غذایی،

منشأ زنانه سفالگری (1)

مهسا اکبری
 سفالگر.jpg

مقدمه
در جوامع ابتدایی، وظیفه نگهداری از فرزندان به عهده زنان بوده است. این امر در کنار ویژگی های بیولوژیکی خاص زنان باعث می شده که زنان در محل استقرار بمانند و مردان محل استقرار را به دنبال شکار ترک کنند. در این هنگام زنان برای تأمین نیازهای خود و

انسان شناسی هنر (6)

هووراد مورفی ترجمه اصغر ایزدی جیران
(تصویر: سه طرح خالکوبی ماوری (نیوزلند) کنده کاری شده در چوب، اواخر قرن نوزدهم (Levi-Strauss 1967))

نظام های بازنمایی تمرکز اصلی اخیر مطالعات در انسان شناسی هنر بدون شک بر هنر به مثابه نظامی از معنا و ارتباط بوده است. به همین دلیل مطالعه نظام های بازنمودی، یا اینکه هنر چگونه معنا را رمزگشایی می کند، از اهمیت اساسی برخوردارند. مفهوم نظام بازنمودی

شرایط محیطی تولید هنر

محمود آگنج
homeart.jpg

در یادداشت زیر که به حوزه جامعه شناسی هنر مربوط می شود سعی کرده ام که با مقایسه آرای اندیشمندانی همچون "جان دیویی" فیلسوف امریکایی، "ریچارد آندرسون" و همچنین "آرتور دانتو" کمی وارد مقوله شرایط محیطی تولید هنر شوم.

سه کتاب از دیسانایاک

ترجمه پرنیا پژوهش فر
(تصویر: مجسمه نوازنده دربار، نیجریه)

الن دیسانایاک نویسنده سه کتاب «انسان زیبایی شناس، هنر و صمیمیت و هنر برای چیست» است. انسان زیبایی شناس: هنر از کجا می آید و چرا؟ دیسانایاک استدلال می کند که هنر مرکزی برای سازگاری تکاملی انسان بود و قوه زیبایی شناختی یک مؤلفه روانشناختی مهم هر شخصیت انسانی است.

انسان شناسی هنر (5)

هووراد مورفی ترجمه اصغر ایزدی جیران
( تصویر : هووراد مورفی )

شکل و کارکرد: دیدگاهی روش شناختی در تحلیل هنر برای بدست آوردن این اهداف لازم است که تمرکز محوری در انسان شناسی بایستی بر تبیین شکل باشد. تمرکز بر شکل هدف ورود به فهم دیگر جنبه های هنر، و به طور بسیار عمومی فرایندهای فرهنگی، را فراهم می آورد. من شکل را وسیعاً به معنای هم قالب و هم جزئیات ترکیب و ساخت تعریف می کنم

زبان فضا و معماری

زینب جوادی نیا
architecture.jpg

”یادداشت ارائه شده به کلاس نظریه‏های جدید انسان‏شناسی دکتر ناصرفکوهی/ مقطع کارشناسی ارشد/ نیمسال تحصیلی 88-87/ دانشجو: زینب جوادنیا/ عنوان نظریه: انسان‏شناسی زبان‏شناختی“. اگر کلیت کره‏ی زمین را محیط طبیعی و بخش‏هایی از آن را که انسان با اتکا به فرهنگ، دانش و علم خود در آن تغییراتی بوجود آورده است،

گرایش های معاصر در هنرهای بصری

مرضیه دافعیان
(تصویر: صحنه ای از فیلم ایثار ساخته آندری تارکوفسکی، 1986)

گرایش های معاصر در هنرهای بصری، هوارد جی اسماگولا، ترجمه فرهاد غبرایی، تهران، دفتر پژوهش های فرهنگی، ۱۳۸۱، ۴۷۲ صفحه. امروزه ما با متکثرترین و پیچیده ترین و متناقض ترین دورانی که جهان به خود دیده روبه رو هستیم.

زیبایی شناسی فلسفی دیسانایاک

دنیز داتن ترجمه پرنیا پژوهش فر
(تصویر: الن دیسانایاک)

رویکرد زیبایی شناسی فلسفی الن دیسانایاک از دیدگاه روانشناسی نیست بلکه از نقطه نظر رفتارشناسی و انسانشناسی است. کتاب او «انسان زیبایی شناس: هنر از کجا می آید و چرا ؟» به طوری شگفت آور، کمکی محرک برای تفکر درباره هنر است.

انسان شناسی هنر(3)

هووارد مورفی ترجمه اصغر ایزدی جیران
(تصویر: صلیب خورشیدی یا گردانه مهر- نماد معنوی دوران باستان )

هنر و انسان شناسی به طور تاریخی ارتباط میان هنر و انسان شناسی ارتباطی نامساعد بوده است، تاحدودی به خاطر مسائل حول تعریف هنر و سؤال از کاربردپذیری بین فرهنگی آن، به خاطر فروگذاری بسیار عمومی فرهنگ مادی توسط انسان شناسان

دیسانایاک و انسان زیبایی شناس

ترجمه پرنیا پژوهش فر
(تصویر الن دیسانایاک)

الن دیسانایاک (Ellen Dissanayake) در ایلینویز به دنیا آمد و در وال والِ واشنگتن بزرگ شد . پدرش مهندس و مادرش خانه دار بود. او در سال 1957 از دانشگاه واشنگتن مدرک لیسانس دریافت کرد. دیسانایاک در سیاتل زندگی می کند و در دانشگاه واشنگتن کار می کند.

انسان شناسی هنر (2)

هووارد مورفی ترجمه اصغر ایزدی جیران
(تصویر: شانه و یک جنگ سکایی، 2500-2400 سال پیش)

کاربرد مفهوم هنر به طور بین فرهنگی با بررسی، البته مختصر، شیوه هایی که در آنها اشیاء داخل مقوله غربی هنر می شوند، اکنون ما در وضعیتی هستیم که ببینیم آیا این مقوله، یا هر شیوه تعریف چیزها به مثابه اشیاء هنری، برای تحلیل چیزها در میان فرهنگ ها مفید است.

انسان شناسی هنر (1)

هووارد مورفی ترجمه اصغر ایزدی جیران
(تصویر: هووارد مورفی)

مسئله تعریف هر کسی که درباره انسان شناسی هنر می نویسد، نهایتاً مجبور است با این مسئله که هنر چگونه تعریف شده ، مواجه شود. این نویسندگان در گذشته اخیر ممکن است تعهدی را احساس کرده باشند نسبت به سؤال برچسب "ابتدایی" (primitive) (نگاه کنید به Gerbrands 1957, Anderson 1979, Layton 1991).

ستایش نیچه از هنرمند

اصغر ایزدی جیران
(تصویر: فردریش نیچه)

فریدریش نیچه (1844-1900)، در بحث از موضوع هنر، به خود هنرمند می پردازد و به آفرینش گری او و این امر در کتاب اش زایش تراژدی جلوه گر می شود. نیچه فیلسوفی دیگرگون است و شاید هم بتوان تفسیر او از هنرمند را در این دیگرگونی و آفرینشگری او در دنیایی دید که جهانی دیگر است. نیچه جهان زیست را جهانی هرآس آور و وحشت زا می بیند،

هنر مردمی معاصر در پولینزی فرانسه

آنا جونز ترجمه اصغر ایزدی جیران
socaerial.jpg

Jones, Anna Laura., 1991, Contemporary folk art in French Polynesia, Ph. D Thesis, Department of Anthropology, Stanford University. رساله دکتریِ خانم آنا لورا جونز در دانشکده انسان شناسی دانشگاه استانفورد که در سال 1991 دفاع شده است، به ارتباط میان بازنمودهای هویتی در اشکال هنر مردمی و هنرهای سنتی می پردازد.

معنی هنر: هربرت رید

مرضیه دافعیان
(تصویر» روی جلد کتاب)

رید، هربرت.، 1374، معنی هنر، ترجمه نجف دریابندری، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 246 صفحه. کتاب "معنی هنر" که در ابتدا یک سلسله مقالات به قلم "هربرت رید " (1968ـ 1893) در سال 1931 بوده امروز دیگر به صورت یک متن کلاسیک در توضیح مفاهیم اساسی هنر

از هنر تا درمان

ژیل مارشال ترجمه سمیرا قاسمی
Modern art003.jpg

هنر درمانی, با مشایعت درمان و حمایت هنر, در حوزه ی پرستاری و مسئولیت پذیری فردی, جایگاهی خاص به خود اختصاص داده است. اگر هنر درمانی را رشته ای جدید بدانیم, باید ریشه هایش را در رابطه ای بسیار کهن که کاربردهای هنری و بیماری ها ( عضوی یا روحی) را به هم پیوند می دهد جستجو کنیم.

نگاهی به نسیم طرب و تصحیح آن

بابک خضرائی
(تصویر: روی جلد کتاب نسیم طرب)

رساله موسیقی مسیم طرب متعلق به قرن دهم هجری فمری اثر مولفی ناشناخته به نام «نسیم» است. این رساله با مقدمه و تصحیح امیر حسین پور جوادی و به همیت انتشارات فرهنگستان هنر در سال 1385 چاپ و منتشر شده است.

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.