سرآغاز

زندگینامه کوتاه ژان روش

...
Sans titre.jpg

تصویر: ژان روش و دستیارش فرانسواز فوکو
این زندگینامه به نقل کتاب «درآ»دی بر انسان شناسی تصویری و فیلم اتنوگرافیک»، گردآوری و ترجمه ناصر فکوهی، تهران: نشر نی، برگرفته شده است.

اسنادی ملی به نام «صفحه های سنگی»

امیر منصور
1902-Shushtar.jpg

صفحه های سنگی فارسی، اسنادی تاریخی با ویژگی های منحصر به خود و متعلق به دوره ای بالغ بر نیم قرن (1340-1284ش) هستند که تلاش برای حفظ و نگهداری آن ها، وظیفه ای ملی و خدمتی فرهنگی است. مسیر تولید صنعتی و عرضه این صفحه ها، از ضبط تا توزیع، تهیه وارائه مدارک و... مستنداتی را ناگزیر می ساخته که قابل اعتماد بودن و سندیت صفحه های سنگی را در قیاس با سایر اسناد تاریخی

فوکو در مقام پژوهشگر سوژه‌های انسانی

زهره روحی
میشل فوکو

(نقد و بررسی نظریه سوژه و  قدرت میشل فوکو)
هر چند فوکو (1926ـ 1984) در «سوژه و قدرت»، تلاش می‌کند تا خود را پژوهش‌گر سوژه و نه قدرت معرفی کند، اما این متن بی‌تردید یکی از نوشته‌های قابل توجه وی درباره‌ی قدرت است. او می‌پذیرد که طی بیست سال، همواره با بررسی و تحلیل قدرت سروکار داشته اما

بررسی انسان شناسی شهری؛ مطالعه ی معماری سنتی و نقش آن در شهرسازی مدرن یزد

مریم قوامی فرد
Untitled-1.jpg

چکیده:معماری و شهرسازی گذشته ی ایران دربرگیرنده ی اصولی است که در دل سنت ها نمود یافته است. معماری و شهرسازی سنتی در ایران همواره با تکیه بر خلاقیت و خصائص پایدار از جایگاه خاصی برخوردار بوده است اما بررسی های انجام شده در چند دهه ی اخیر مشخص می سازد که در اثر رشد بی رویه ی شهر یزد و مواجهه با عوامل متعدد، معماری از حقیقت خود فاصله گرفته و چالش هایی را پیش رو ی معماری

مقالات قدیمی: نابغه‌ی بدلساز (فرهنگ و زندگی:1349)

هفته‌نامه‌ اکسپرس
عکس: 

در سال 1967 وقتی آشکار شد که مجموعه دو میلیون دلاری تابلوهای میدوس Meadows میلیونر هنردوست امریکائی که شامل چندین دگا، پیکاسو، ماتیس بود ، قلابی است ، نه تنها فریاد خود او بآسمان بلند شد بلکه سر و صدا و اضطرابی در میان موزه‌داران و کارشناسان نقاشی و مجموعه‌داران آغاز گردید . معلوم شد بسیاری از آثار بزرگی که در موزه‌ها بنمایش گذارده شده، قلب و بدلی است .

نقاب‌ها (12): آلمان (بخش پایانی)

ترجمه و تنظیم: نسترن محمودزاده
13.jpg

در ادامه‌ی بررسی نقاب‌های آلمانی در سه هفته‌ی گذشته، در بخش پایانی، با چهار نقاب آلمانیِ جدید آشنا خواهیم شد.
مطالب پیشین درباره‌ی نقاب‌های ژاپن، چین، سوئیس، اُتریش، رومانی، بلغارستان، مجارستان، بلژیک و

پیوست: 

پرونده­ ی «محمدرضا درویشی»

n00035498-b.jpg

تهیه و تنظیم: احد اکبری
محمدرضا درویشی در تاریخ 25 مهرماه 1334 در شهر شیراز متولد شد. وی از 13 سالگی آموزش موسیقی را آغاز نمود و تحصیلات خود را نیز در رشته­ ی آهنگسازی، در دانشکده­ ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال 1357 به پایان رساند. درویشی در آهنگسازی تحت تأثیر استاد خود، مرحوم استاد مرتضی حنانه، است و علاوه بر اجرای آثار درخشان با دیگر آهنگسازان و خوانندگان کشور، در عرصه­ ی آهنگسازی فیلم و تئاتر نیز حضوری  فعّال دارد.

جهان محلی شدن

Glocalization
مفهومی که در اصل اصطلاحی در بازاریابی بوده است و برای بیان تولید جهانی محلی(the global production of the local) و محلی شدن جهانی(the localization of the global) به کار گرفته شده است. جهانی(the global) و محلی(the local) متقابلا تشکیل دهنده هستند، در واقع، در نظر گرفته شدن بسیاری چیزها برای محلی بودن و

بیرونیِ: بنیانگذار روش پژوهش های میدانی و تطبیقی در مردم نگاری

علی بلوکباشی
3361829f89.jpg

دانشمندان ایران و جهان، بیرونی را دانشمندی ذوفنون، ریاضی دان، اختر شناس، طبیعی دان، فیزیک دان، تاریخ نگار، جغرافی دان و دین شناس شناخته اند، اما بُعد علمی دیگر بیرونی که غالباً پوشیده مانده، ساحت مردم شناسانۀ این فیلسوف است.
از ویژگی های مهمی که امروزه برای پژوهشگران مردم شناس لازم می دانند، چند زبانه بودن و تعصب نورزیدن به قوم و فرهنگ قومی و

جبهه ضد خلقی

سرژ حلیمی ترجمه شهباز نخعی
AbsolutCapitalism.jpg

قدرت های نوظهور امروز وارثان شایسته ای برای ضداستعمارگران و ضدسلطه گران دیروز نیستند.  کشورهای «جنوب» بخش رشد یابنده ای از اقتصاد جهانی را کنترل می کنند.  این امر بی شک عادلانه است. اما توزیع این ثروت چنان نابرابر است که فاصله درآمدها در افریقای جنوبی یا چین بیشتر از ایالات متحده است و ثروت هایی که این چنین انباشته می شوند بیشتر صرف خرید موسسات یا دارایی های تجملی

جنگ و انقلاب ارتباطات (2)

فیلیپ م. تایلور ترجمه محمد احمدی
11-04b.jpg

انقلاب بلشویکی و جنگ ایدئولوژی ها (1917-1939)
برخلاف انتظار جنگ جهانی اول " جنگی برای پایان دادن به همه جنگ ها " نبود. پیمان های صلحی که در پی آن امضا شد نیز بازگشت صلح به جهان را به ارمغان نیاورد. همان طور که رییس ستاد مشترک سلطنتی در سال 1919 پس از برشمردن 44 جنگی که در همان تاریخ

رقابت های هنری در بازی های المپیک مدرن: بازنگری مسئله مرز بین هنر و ورزش

وشیدا هیروشی/ ترجمه ميترا سرحدي
تمبر یادبود چینی المپیک لندن 2012

بررسی تاریخی دقیق رقابت های هنری ما را به سوی تجدید نظر در مفاهیمی که درباره هنر و ورزش مورد تایید عموم واقع شده هدایت خواهد کرد، و به دیدگاه تحلیلی در مورد تفاوت های اساسی و مرزهای بین هنر و ورزش شدت و حدت خواهد بخشید.

پیوست: 

ختنة زنانه

فرهنگ آنلاین
homepage.jpg

female circumcision
)خفض؛ کلیتوریدکتومی(برداشتن جزئی یا کلی از بخش بیرونی اندام جنسی زنانه به دلایل فرهنگی، دینی یا سایر دلایل غیرپزشکی. این عمل چه در نوزادان و چه در دختران نوبالغ، اجرا میشود و بیشتر اوقات در شرایط غیربهداشتی بدون استفاده از مواد ضدعفونیکننده و بدون

تاملی بر شمایل نگاری در فرهنگ شیعی ایران

جبار رحمانی
شمایل نگاری

یکی از موضوعات بسیار مهم در تاریخ مذاهب، موضوع تصاویر مقدس است که به اصطلاح به آن شمایل نگاری گفته می شود. عموما، شمایل نگاری نوعی بیان تصویری باورها و قدیسین است. هرچند این اصطلاح در مفهوم خاص آن ریشه در سنت مسیحی دارد، اما در مفهوم عام، شمایل نگاری به سنت هنر مقدس در ادیان برای به تصویر کشیدن باورها و اساطیر و وقایع مهم آن دین اشاره دارد. شاید تصویر قبل از خط

مالک یک خانه ویلایی: ناامنی، مهم‌ترین دلیل ما برای تخریب

زهرا غزنویان
moqbel-.JPG

عکس: حیاط خانه مورد بررسی و تدابیر امنیتی صاحب‌خانه
یک زن و شوهر میان‌سال به همراه سه فرزند جوانشان در این خانه زندگی می‌کردند. یک دختر 27 ساله که نامزد داشت، یک پسر 24 ساله دانشجو که در شهر دیگری درس می‌خواند و یک پسر دیگر که در زمان انجام این مصاحبه، کنکور داشت. خانم خانه، معلم است و همسرش

انجمن اسلامی دانشجویان؛ کشاکش دولت و جامعه مدنی بر سر تعیین حدود فعالیت های مدنی

محمد رسولی
4f06ef2b93f31526c2891e986c5ab733_XL.jpg

یکی از مباحثی که در سالیان اخیر در ایران به شدت مورد توجه محافل آکادمیک علوم اجتماعی و نیز رسانه ها قرار گرفته بحث جامعه مدنی و به کار گرفتن توانایی مردمی در مدیریت اجتماعی و سیاسی خودشان است. طوری که یرواند آبراهامیان، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران از یک چرخش اساسی صحبت می کند و معتقد است گفتمان عرصه عمومی در ایران پس از انقلاب اسلامی از یک "گفتمان مبارزه جویانه و

نمایش فیلم مستند «تعزیه» به کارگردانی غلامحسین طاهری‌دوست

...
Web.jpg

انسان‌شناسی و فرهنگ در همکاری گروه فرهنگ و جامعه انجمن جامعه‌شناسی ایران، چهارمین برنامه پخش فیلم مستند خود در سال تحصیلی 91-92 را، در روز سه‌شنبه 24 بهمن ماه 1391 برگزار می‌کند.
ابن برنامه شامل سه بخشِ پخش فیلم مستند «تعزیه» ساخته حسین طاهری دوست، جلسه سخنرانی با حضور محمد تهامی‌نژاد(پیشکوت و پژوهشگر عرصه مستند و مستندساز)، حسین طاهری‌دوست(کارگردان فیلم) و ناصر فکوهی(دانشیار دانشگاه تهران و مدیر انسان‌شناسی و فرهنگ) و جلسه پرسش و پاسخ است که از ساعت 17 الی 19 برگزار می‌شود.

آیا «مجمع نمایندگان ارامنه» پارلمان است؟

روبرت صافاریان
tehran_prelacy_buiding.jpg

انتخابات پانزدهمین دوره مجمع نمایندگان (پادگاماوُراکان ژُقوُو padgamavorakan zhoghov) ارامنه تهران و شمال کشور روز جمعه ۲۶ آبان ماه 1391 در محلات ارمنینشین تهران و شهرستانهای قزوین، رشت، انزلی، ساری، گرگان و اراک برگزار شد. ۵۷۰۰ نفر در انتخابات شرکت کردند. تخمین زده میشود این رقم حدود ۲۵ درصد کل واجدین شرایط رأی دادن باشد.

زنی زایید،مردی مرد وفیلمی ساخته شد

یاسر خیّر
IMG_8415 - Copy.jpg

بهار 1391 وقتی که سن ام به 30 رسید با گروه ام به بلوچستان سفر کردم و فیلمی ساختیم به نام «سه چنک حاک»به معنای سه مشت خاک به مدت 32 دقیقه،در مورد تولد و مرگ و نگاه مردم بلوچ به آیین های گذار که البته فیلم مدعی این نیست که نگاه قوم بلوچ به آیین های مرگ و تولد را به صورت کامل در این فیلم بیان کرده، بلکه به صورت موردی دو روستا انتخاب شد و دو خانواده برگزیده، که یکی پسر جوان

شهرسازی معاصر از نخستین سرچشمه ها تا منشور آتن

ملیحه درگاهی
ketab 1.jpg

شهرسازی معاصر از نخستین سرچشمه ها تا منشور آتن، نوشته ی واتسلاف اوستروفسکی، ترجمه ی لادن اعتضادی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1371
در ابتدای تولد شهرسازی مدرن، تصاویر جالبی از شهرهای آینده ترسیم شدند. برخی اصول نظری

سال سوم انقلاب های عرب: آیا فردا نوبت نظام های پادشاهی عرب است ؟

هشام بن عبدالله العلوي ترجمه شهباز نخعي
2902244-4109234.jpg

درحالی که در تونس، مصر، لیبی و یمن دوران آشفته ای از گذار دموکراتیک آغازشده، نبردها در سوریه تشدید می شوند.  آنچه کمتر به آن توجه شده  ریشه دواندن اعتراض ها در نظام های سلطنتی اعم از اردن، مراکش یا کشورهای خلیج فارس است.
«بهار عرب» نه یک رویداد، بلکه یک روند است.  برای کشورهایی که بیش از دیگران درمسیرنفی وابستگی افتاده اند، پرسش اساسی چنین

مقالات قدیمی : نقش و نگارهای عامیانه ­ی بلوچ(1374)

محمدسعید جانب اللهی
عکس: 

بلوچستان کنونی را در عصر هخامنشیان «ماکا» یا «مکیا» و یونانیان گدروزیا و مسلمین مکران نامیده­اند ( مک به ضم میم و سکون کاف در اصطلاح بلوچ نخل معنی می­دهد و مکران ترکیبی از مک و ران به معنی جا و مکان است (مخبر :50) نام بلوچ در بیشتر آثار محققین با کوچ آمده است نخستین بار در حدود سده­ی چهارم هجری مردمی با این نام و نشان در دشت­های جنوبی کرمان در دامان کوهستان بشاگرد پیدا می­شوند.

برج به مثابه‌ی سراسربین: خوانشی فوکویی-بارتی از «برج میلاد»

مهرداد امامی
5960935260_2c6fc3b31d_z.jpg

در مقالة پیش رو بر آنیم تا با استفاده از آرای میشل فوکو در باب سراسربینی و رولان بارت در مورد کارکرد ایدئولوژیک سازة برج، به بحث در مورد رابطة برج (به طور ویژه «برج میلاد») به عنوان سازه ای شهری با موضوع کنترل اجتماعی سیاسی حیات شهری بپرداریم.

دورکیم فیلسوف (6)

ترجمه ابوالفضل رجبی
durkheim-2.jpg

انتقادی دیگر نیز بر روش روانی فیزیکی وجود دارد: این روش از مبنای فیزیولوژیک پیدارهای روانی غافل است؛ فخنر و وبر می‌کوشند روابط میان پدیده‌های روانی و مقدمات فیزیکیشان را اندازه بگیرند؛ اما به پدیده‌های فیزیولوژیکی که میان آنها رخ می‌دهد و مقدمات بی‌واسطه پدیده‌های روانی هستند، توجهی ندارند. اگر بدن محیطی منفعل بود که تحریکات عصبی را در فرآیند انتقالشان تغییر نمی‌داد،

معرفی جامعه شیپیبو-کونیبو (Shipibo-Conibo)در شرق پرو

علی زلقی
shipibo.jpg

در قرون 15 و 16 میلادی بسیاری از کشورهای اروپایی به سرزمینهای ماورای سرزمین خود سفر کرده و از این دوره است که نفوذ اروپا بر کشورهای جدید( به زعم آنها جدید) بیشتر شده است. کشف قاره آمریکا  باعث حضور کشورهایی از جمله اسپانیا،پرتغال، انگلستان، فرانسه در این قاره شد. از میان این کشورها می توان به حضور امپراطوری اسپانیا در اوایل سده شانزدهم میلادی در آمریکای لاتین اشاره نمود. سرخ

سیاست کالبدی

ناصر فکوهی
hand.jpg

حضور اجتماعی انسان ها، پیش و بیش از هر چیز حضوری فردی، نه در مفهوم فردگرایانه و «سوژه» بلکه در مفهوم کالبدی آن است. انسان ها، جامعه را  بر اساس رفتارهایی می سازند و بازتولید کرده و تداوم می بخشند که رفتارهایی کالبدی اند، هر چند که خود و دیگران آنها را در قالب  کالبد درک نکرده و حتی کالبدی  بودن آنها را فراموش کنند. برای نمونه اگر مفاهیمی  بسیار انتزاعی و اخلاقی همچون

کیارستمی: از دوگانه‌انگاری‌ها تا ازخودبیگانگی‌ها (بخشِ آخر)/تحلیلِ انتقادیِ سه فیلم از عباس کیارستمی: باد مارا خواهد برد

علیرضا خیراللهی
باد مارا خواهد برد

در دو بخشِ قبلیِ این یادداشت‌ها، برایِ تحلیلِ انتقادیِ سینمایِ کیارستمی در ابتدا منظورِ خود از روشِ انتقادی را به صورتِ مفصل با ذکر ویژگی‌هایی نظیرِ کلیت‌نگری، دوری از به کار بستنِ روش‌هایِ کمی یا کیفیِ صرف، التزام به همبستگیِ نظر با عمل و متعاقبِ آن نظریه‌پردازی با روش، ردِ رویکردهایِ کلان­ یا خُردنگرانه­ نسبت به واقعیتِ اجتماعی، پرهیز از تخصص‌گراییِ افراطی و اتخاذِ پیش‌داوریِ

نگاهی بر مفهوم شناسی فضای شهری

شهره شکری
Guangzhou-UrbanSOS-Frontiers.jpg

مقدمه: شهر امروز حاصل یک سیر تطوری از دوران باستان، قرون وسطا، دوران نوزایی، انقلاب صنعتی است تا دوران فراصنعت و ظهور کلان شهرها، شهر های مجازی و جهان شهرها، متفکرین بزرگی به بیان نظریات خود در باب شهر، پرداخته اند که از میان آن ها می توان به افلاطون، ارسطو، فارابی، بیکن، فوریه، تونیس، گافمن، لینچ، لوفبور، لودرو، هاروی و... اشاره کرد. شهر مفهومی است که می

جهان کتاب: سال هفدهم شماره 9 و 10 (آذر – دی 1391)

گروه اخبار
Cover 283-284@.jpg

مطالب این شماره با مقاله‌ای دربارة آورِل اِشتاین، کاوشگر و پژوهشگر بریتانیایی مجارستانی‌تبار، آغاز می‌شود. بخش عمده‌ای از بررسی‌ها و اکتشافات اشتاین صرف حوزه‌ای شد که از آن باید به عنوان حوزة تمدن ایرانی یاد کرد. دامنة جغرافیایی سفرهای وی از شمال چین و هندوستان تا کشمیر و مناطقی از آسیای میانه را در بر می‌گیرد. گذر از صحاری خشک چین و کوه‌های مرتفع پامیر تا سمرقند کهن و

بررسی انسان شناسی شهری؛ مطالعه ی مسکن در شهر یزد با توجه به بافت تاریخی

مریم قوامی فرد
3.jpg

چکیده:
فعالیت های بخش مسکن و شهرسازی در شهر یزد نشانگر اهمیت بعد اقتصادی و تأمین نیازهای سکونتی مردم می باشد. امروزه، توسعه و جهت رشد شهر یزد و گسترش فعالیت های اقتصادی و ساخت و سازهای جدید مسکونی در این شهر بدون توجه به نواحی مرکزی و وضعیت قدیمی شهر شکل گرفته است و طبیعتاً مرکزیت توجه را به نقاط دیگری غیر از محدوده های قدیمی و بافت های تاریخی معطوف داشته است. بنابراین،

پیوست: 
تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.