سرآغاز

انتشار شماره های اول و دوم نشریه «پژوهش های انسان شناسی ایران»

گروه اخبار
IJAR_1.jpg

پس از بیش از یک سال و تلاش و کوشش جمعی و سخت دست اندرکاران این مجله علمی - پژوهشی، شمره اول و شماره دوم  نشریه پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران برای نخستین بار در دو مجلد به چاپ رسید، این نشریه بر اساس نامۀ 3403/11/3 در تاریخ 30/1/1389 از وزارت علوم تحقیقات و فناوری درجه علمی- پژوهشی را دریافت کرده است. انتشار مجله‌‌ای تخصصی در حوزه انسان‌شناسی و در قالب علمی ـ پژوهشی اهداف زیر را دنبال می‌‌کند: انتشار متون پژوهشی اصیل انجام‌شده بر روی حوزه‌های فرهنگی گوناگون در ایران با رویکردی

ریشه‌شناسی واژة مرد (مردم) ، نر (هنر)

ليلا عسگري
Photo0194.jpg

مرد     
واژة فارسی مرد (mard) در اوستا marəta- « میرا، فانی، مرد، انسان » آمده، که برگرفته از mar-1  « مُردن» دانسته‌اند. فارسی باستان  martiya- صفت  به عنوان اسم «مرد»، در کتیبة بیستون DB1/21  آمده:
θātiy Dārayavauš xšāyaθiya atar imā dahyāva martiya hya āgariya āha avam ubartam abaram
«داریوش شاه گوید: در این سرزمین‌‌‌ها، مردی که وفادار بود، او را خوب پاداش دادم»

واژگان یک فرهنگ(3): «خانه» : وداع با «چهاردیواری»

ناصر فکوهی
2741238.jpg

در فرهنگ ایرانی ، واژه «خانه» دارای ریشه ای باستانی است  که در سطح زبان نیز بازتاب داشته و به خانوار و خانواده و بیشتر از آن به جای و مکان مربوط می شود. در حقیقت در نظام شناختی فرهنگ ایرانی، فضای خانه و مفهوم خویشاوندی در فضا  با یکدیگر  به صورتی عمیق پیوند خورده اند. این امر را نه تنها در شیوه زیستگاهی شهری که  تا پیش از دوران معاصر، شیوه ای بسیار محدود به شمار می آمده است، می توان دید،

آمیختگی مفهومی در تحلیل قصه های عامیانه

لیلا اردبیلی
 بياض الثلج والأقزام السبعة مع الصور  (3).jpg

زبان شناسی شناختی بر این فرض است که زبان محصول ساختار‏های خاصی در مغز نیست، بلکه نتیجه نظام‌‏های شناختی عامی است که انسان‌‏ها برای مفهوم‌سازی تمامی جنبه‌‏های واقعیت آن‏ها را بکار می‌گیرند. این فرضیه به‌طور گسترده توسط ترنر (1996؛1991) و فوکونیه  و ترنر (2000؛2002) مورد بحث قرار گرفته و زمینه را برای بررسی رابطه بین ادبیات و زبان روزمره و نیز پدیده‏های خاص زبانی،

نقد کتاب "عرفان عارفان مسلمان " رنالد الن نیکلسن (1868-1945م.)

مهدی قدیری
sama.JPG

مقدمه:
توسعه ی دامنه ابعاد مادی زندگی جوامع مدرن وانسانی زمانه ما’ نتوانسته است از میزان احساس نیاز ریشه دار و همیشگی او به معنویت خواهی بکاهد. شکسته شدن اسطوره های علم گرایی وفن باوری و به پایان رسیدن دوره کوتاه ذوق زدگی های سده ی نوزدهمی وخاکستر شدن ماکت آرمان

بونوئلی ها

مسعود مسرت
bunuel.jpg

تصویر: بونوئل
بونوئلی ها،نوشته های سوررئالیستی لوئیس بونوئل، ترجمه شیوا مقانلو، تهران: نشر چشمه،
چاپ دوم 1390،92 صفحه:عکس
لوئیس بونوئل فیلمساز شهیر اسپانیایی در سال 1900 در شهر کالانادا در ناحیه ی آراگون اسپانیا دیده به جهان گشود. در کودکی او را به یک

سخنی از درون و بیرون انسان امروز در "سرود عاشقانه جی آلفرد پروفراک"

معصومه بوذری
tumblr_ls5ah5bhni1qgo2b4o1_500.jpg

تصویر: الیوت
تی اس الیوت، شاعر، نمایشنامه نویس و منتقد شهیر نیمه اول قرن بیستم، هم در اشعار و هم در نمایشنامه هایش واژه  را وام می گیرد تا به ترسیم و نمایش فرهنگ جامعه و روزگار خود بپردازد. او در شعر بلند "The Waste Land" تصاویری از مردمانی که بیهوده در ناکجاآباد روزمرگی

ماخذ شناسی مطالعات مسکن (1)

مریم حسین یزدی
2934_903.jpg

مسکن یکی از مهم ترین جنبه های زندگی همه انسان ها تقریبا در همه جوامع و به ویژه در جهان در حال توسعه است که رشد جمعیتی و در نتیجه نیازهای بالایی به ایجاد سرپناهی برای ساکنان خود دارد. در ماخذ شناسی زیر که در چند بخش  ارائه می شود، منابع  مهم و در دسترس برای مطالعه در این زمینه عرضه می شود.

جایی برای کتاب خانه شخصی

سید علیرضا هاشمی
Yaddasht hashemi.jpg

در سالهایی نه چندان دور آن موقع که در دوره راهنمایی بودم، مرحوم پدرم اجازه می داد که وقتی به اصفهان و به روستای اجدادی مان می رویم، دو سه هفته ای در فصل تعطیلات تابستان در منزل پدر بزرگ بمانم. منزل پدر بزرگم خانه ای بود بزرگ با دیوارهایی خشتی و اتاق هایی با تاق گنبدی و رف هایی دور تا دور اتاق، با بلندایی بیشتر از یک متر که اشیای مختلف روی آن بطور مرتب قرار داشت. این نظم و ترتیب اشیاء توسط

به یاد مارشال مک لوهان

تیم مدیگان ترجمه امیر حسین آقانوری
Sans titre.jpg

"نمی توان منکر بود که جنبش اطلاعات الکترونیکی گرداب وار ما را چون چوب پنبه ای بر دریای طوفانی از این سو به آن سو پرتاب می کند . اما اگر ما درحین سقوط در قعر گرداب - به واسطه ی مطالعه ی این فرآینددرحین رخداد... - آرامش خودراحفظ کنیم، میتوانیم از آن به سلامت بگذریم" مارشال مک لوهان

سازشناسی و سازهای اقوام ایرانی (4): کاوش های باستان شناسی و سازهای باستانی ایران (از آغاز تا هخامنشیان)

محسن شهرنازدار
sound&music19.jpg

مهمترین اسناد حضور موسیقی در دوران باستانی ایران، یافته های باستان شناسی بوده است. بدیهی است چون پهنه فرهنگی  ایران قدیم بسی فراتر از جغرافیای فعلی ایران بوده ، کاوش های باستان شناسی در سرزمین های پیرامونی کنونی ایران نیز در تکمیل تحقیقات سازشناسی باستانی ایران نقش مهمی ایفا کرده است. به طوری که تاریخ تمدن موسیقی در فلات ایران ، قبل از دست آوردهای این کاوش ها، با تکیه بر اشاراتی که در متون کهن

مفاهیم کلیدی در مطالعات شهری (4): تعریف استان، مکان، مناطق آماری مادرشهر، و سایر سرشماری ها

مارک گوتدینر، لسلی باد ترجمه شایسته مدنی
Sans titre.jpg

ایالات متحده
استان (county)
استان و واژه های معادل آن، تقسیمات اولیه سیاسی و اداری ایالات هستند. نواحی فوق در لوییزیانا (Louisiana) بخش نامیده می شوند. در آلاسکا در روند سرشماری 27 قصبه و "ناحیه سرشماری" معادل استان در نظر گرفته می شود. چندین شهر – بالتیمور(Baltimore)، مریلند(MD)،

اهمیت واژه گزینی دراحیاء، حفظ و گسترش زبان لُری

کیانوش زهراکار
07.jpg

زبان پدیده ای منحصر به فرد است که روند تکامل انسان در جامعه توسط آن به نسلهای بعد منتقل می شود. اگر زبان از جامعه انسانی گرفته شود، چرخه اجتماعی از حرکت می ایستد. زبان مادری در واقع بنیانی است که اغلب انسانها از لحظه‌ای که اولین نفس‌ها را می‌کشند، شخصیت خود را بر مبنای آن پایه‌ریزی می‌کنند. در واقع، زبان چیزی است که در تمام طول حیات با انسان همراه است و می توان زبان مادری را مکتبی  برای احترام

درباره مجتبی مینوی

امیر هاشمی مقدم
Mojtaba-Minovi.jpg

اتحاد، هوشنگ (1385)، پژوهشگران معاصر ایران (جلد 9: مجتبی مینوی)، تهران: فرهنگ معاصر، 490 صفحه.
پس از هشت جلد که در فاصله سالهای 1378 تا 1384 درباره برخی از دیگر پژوهشگران معاصر ایران در اختیار علاقمندان قرار گرفت، این‌بار و در نهمین جلد این مجموعه، هوشنگ اتحاد به سراغ استاد مجتبی مینوی رفت و زندگی، طرز فکر، خاطرات، خدمات، دوستان، دغدغه‌ها و... این

نگاهی به آیین مارمه یا مادرمه در مازندران

نادعلی فلاح
Safe6343163400931.jpg

 بعضی می گویند: کلمه ی مارمه از دو قسمت مار=مادر و مه=ماه ؛یعنی مادر ماه تشکیل گردیده است که اولین روز هر ماه را مادر ماه می گویند.
 "در آلاشت و سما -از روستاهای مازندران- در روزهای اول هر ماه مراسمی است که در آلاشت "مارمه" و در سما "مارما "نامیده می شود ، یعنی ماه در ماه (هنری ص87)

متفکران آلمان: نوربرت الیاس

ترجمه سعیده بوغیری
norbert-elias.jpg

الیاس از جامعه شناسان تاثیرگذار قرن بیستم به شمار می رفت. کارهای او که مدت ها مورد توجه نبود، به گونه ای دیرهنگام از دهه 1970 مورد استقبال قرار گرفت. مفاهیمی چون "آشکارشدن" و نیز "جامعه شناسی فرایند و پیدایش" نزد او با یکدیگر درهم آمیخته اند، مفاهیمی که تاثیر روش شناختی نوینی از جامعه شناسی در پیوند با کارل مانهایم مشخص می سازند. مهم ترین اثر الیاس مطالعه "درباره فرایند تمدن" 1939 است.

امکان سنجش دینداری(6):تفاوت‌های روان شناختی و جامعه شناختی سنجش دینداری

مریم محمودی
PrierSeul.jpg

نشست ششم از سلسله نشست‌های سنجش دینداری در روز سه شنبه 25 بهمن ماه 1390 در تالار شهید مطهری دانشگاه تهران با موضوع تفاوت‌های روان شناختی و جامعه شناختی سنجش دینداری و با حضور دکتر خسرو باقری، دکتر محمدرضا طالبان، دکتر باقر غباری برگزار شد.   
در ابتدای جلسه دکتر شجاعی زند گزارشی از موضوعات و مطالب مطروحه در نشست‌های قبلی ارائه دادند. ایشان به رابطه و اشتراک خاصی که

کارگاه آموزش خبرنگاری در شهر کتاب

گروه اخبار
medias-journalistes.jpg

دو دوره‌ی آموزشی جدید شهر کتاب در زمینه خبرنگاری حرفه ای در اردیبهشت برگزار می شود. اطلاعات مربوط به کارکاه ها را در زیر بخوانید.

خوانش بوردیو در ایران

سارا شریعتی
Bourdieu.jpg

پیر بوردیو در جهان اغلب به مثابه "جامعه شناس مبارزه" یعنی جامعه شناسی که دخالت در عرصه عمومی همواره در برنامه علمی اش جای داشته است، شناخته می شود، " فیلسوفی که از جامعه شناسی ابزاری برای مبارزه علیه نابرابری های اجتماعی می سازد." (مارین دو تیلی 2011). وارثان (در نقد نظام آموزشی) تمایز (تحلیل مکانیسم های نابرابری اجتماعی)، فقر جهان، (نقد سیاستهای نولیبرال)... آثار شاخص فکری وی در این

پهنه های کلانشهری 18: پاریس

ترجمه ملیحه درگاهی
Paris.jpg

مقدمه:
پاریس معادل با هر آن چیزی است که فرانسوی نامیده می شود. پاریس، شهری که در سرتاسر دنیا به عنوان "شهر روشنایی" (City of Light) شناخته می شود، به خاطر طراحی شهری زیبایش، معماریش، موزه ها، پلها، مراکز خرید، سمساریها، کافه های پیاده رویی، بلوارهای شیک و

گفتگو با ناصر فکوهی: بررسی جایگاه و خاستگاه «طبقه» متوسط جامعه

زهره کهندل
The_Simpson__s_Family_by_Simpsonix.png

همه می خواهند خودشان را طبقه متوسط نشان دهند
زهره کهندل :شاید بارها اصطلاح «طبقه متوسط» را شنیده باشید، چه در روابط عادی روزمره و چه در ادبیات سیاستمداران و چه در رسانه های جمعی. اگرچه دایره تکثر آرای کارشناسان علوم اجتماعی در این باره نسبتا گسترده است، اما این طبقه همواره مورد توجه سیاستگذاران سیاسی، اقتصادی و فرهنگی هر جامعه ای قرار داشته اند.

سازمان بین المللی فرانسه زبانی(فرانکوفونی) (OIF)

سوزان کاپیو ترجمۀ سپیده ره انجام
arton1733.jpg

1.     تاریخچه ای مختصر از سال 1970  تا سال 2005 ، از ACCT تا OIF (L’Organisation Internationale de la Francophonie)

در تاریخ 20 مارس 1970 با ترغیب سه تن از رؤسای کشورهای آفریقایی، یعنی لئوپول سدار سنگور(Léopold Sédar Senghor)از

روش شناسی اروینگ گافمن

هربرت ویلمز ترجمة مهرداد امامی
erving goffman.jpg

روش های گافمن را موضوع اصلی وی یعنی کنش متقابل رو-در-رو تعیین می کند. در این روش، گافمن به طور برجسته ای، جهانی از دانش تلویحی را که کنشگران به دلیل سرشت عادی آن به سختی می-توانند آن را شرح دهند یا «بگویند» در نظر می گیرد-کلیت روش گافمن بدین وسیله مشخص می شود. نوع دانشی که گافمن در نظر دارد آشکار است، به عنوان مثال، رفتارهای به یک اندازه نسنجیده و به دقت تطبیق یافتة نگاه کردن،

جلسه نمایش فیلم مستند «دهنبی» و سخنرانی: دین داری در روستای ایرانی

گروه اخبار
meymand-5_2157.jpg

تصویر: مسجد روستای میمند
انسان شناسی و فرهنگ، با همکاری گروه فرهنگ و جامعه ی انجمن جامعه شناسی ایران، پنجمین برنامه  از  جلسات پخش فیلم مستند در سال تحصیلی 91-1390 را برگزار می کند.در این جلسه که در سه بخش؛ پخش فیلم مستند «دهنبی» ، سخنرانی، جلسه ی پرسش و پاسخ و بحث برگزار می شود،

درآمدی بر مطالعات ترجمه (2)

محسن حسني
Sans titre.jpg

1-شناخت‌ شناسی عمومی
رشته مطالعات ترجمه از لحاظ سنتی در میان علوم انسانی طبقه بندی می‌گردد و اغلب به عنوان علمی از زبان در نظر گرفته می‌شود. با وجود این، مطالعاتی وجود دارند که هدفشان یافتن اصول کلیِ قابل کاربرد در کلیه انواع متون، حتی در «فرمول‌های ترجمه» می‌باشد (لادمیرال، 1994). برخی مطالعات و تحقیقات، حتی اصل موضوعات و روش‌های خود را وامدار عصب‌شناسی بوده و با تمرکز بر موضوع انسانی به دنبال ارتباط دادن ترجمه به

جنبشهای ضد جهانیسازی؛ پیشینه، اهداف، سازماندهی

خسرو صادقی بروجنی
global_risks_2011_retrenchment_globalization_rtxuhha_ah_26498.jpg

طرفداران نظم موجودِ سرمایه چنین وانمود می‌کنند که در اساس جداسازی مفهمومی «جهانی‌شدن» و «جهانی‌سازی» غلط می‌باشد و هر دو ناظر به یک مسئله هستند. گرچه موافقان و مخالفان این نظریه هر دو از واژه‌ی Globalization   در آثار خود استفاده می‌کنند، اما آن‌ها برداشت‌های گوناگون و متضادی را از این اصطلاح در نظر دارند. تمامی این نظریات را در چهار دسته‌ی کلی می‌توان خلاصه کرد:

فراخوان مقاله برای مجله علمی – پژوهشی "مطالعات میان رشته ای": ویژه نامه "انسان‌شناسی و مطالعات میان رشته ای"

گروه اخبار
landofbrave.jpg

امروزه در فضای دانشگاهی جهان، رویکرد میان رشته ای هم در مقام آموزش و هم در مقام پژوهش به عنوان روش و رویکردی جدید در نهاد علم اهمیت بسیاری یافته است. عوامل متعددی سبب تحولات درونی نهاد علم و گرایش فزاینده به رویکرد میان رشته ای شده اند که عبارتند از: توسعه علم، نیازهای محققان و دانشجویان، ضرورت‌های موضوعات پژوهشی و مشکلات ناشی از تفکیک‌های سنتی در رشته‌های مختلف علوم. بر این

کردارشناسی شناختی

بیتا بهروان، امیر عسکری
siberian-tiger-6.jpg

در چهل سال اخیر، بشر شاهد دو "انقلاب علمی" در مطالعات کردارشناسی بوده است: انقلاب شناختی که آغاز آن در روان‌شناسی بوده و انقلاب بوم‌شناسی رفتاری داروینی که از زیست شناسی شروع شده است. انقلاب شناختی تاثیر بسزایی در میان روان‌شناسان داشته و به همان شکل این تاثیر نیز در میان زیست‌شناسان به دلیل انقلاب داروینی صورت گرفته است. موضوع اصلی این مقاله، بررسی این دو انقلاب پژوهشی علمی است که باید

وبر: پول و عقلانیت جامعه

ماتیو دفلم ترجمه شایسته مدنی
weber.jpg

رفتار ماکس وبر در برابر نقش پول در جامعه در قالب بخشی از مباحثات جامعه شناختی او در مورد روندهای عقلانیت در جامعه صنعتی شکل می گیرد. همانطور که وبر در کتاب "اخلاق پروتستان" بحث می کند، اخلاق پروتستانیسم بر پایه خیر مطلق، یعنی "بدست آوردن هر چه بیشتر پول، آمیخته با اجتناب مطلق از همه لذایذ زندگی ست." انباشت ثروت به خودی خود یک هدف است و پروتستان توسط کسب پول ولو اینکه با ریاضت

هایکو نویسی: سیری در هایکو و هایکوی ایرانی

سید محمد صدرالغروی
0000001-95.JPG

هایکو نویسی: سیری در هایکو و هایکوی ایرانی عنوان کتابی است نوشته سیروس نوذری شاعر و هایکوسرا که در هشت فصل نگاشته شده و به نوعی مکمل و ادامه ی دیگر کتاب این پژوهشگر ادبی، کوته سرایی: سیری در شعر کوتاه معاصر است.   
کتاب که با یاد بیژن جلالیِ شاعر منتشر شده در فصل نخست آن به بررسی هایکوهای ماتسو باشو شاعر ژاپنی و تاریخچه ی هایکو پرداخته شده

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.