سرآغاز

معنی محیط ساخته شده

زکیه دهقانی
artificialnature_2.jpg

راپاپورت، آموس،1384،معنی محیط ساخته شده ( رویکردی در ارتباط غیر کلامی)، ترجمه فرح حبیب، تهران: انتشارات پردازش و برنامه ریزی شهری ( وابسته به شهرداری تهران)
این کتاب از هفت فصل تشکیل شده است. در فصل اول به اهمیت معنا در محیط ها و هم چنین معانی استفاده کنندگان و معانی طراحان و جنبه های ادراکی تداعی کننده محیط پرداخته شده است. وی به نشان دادن این نکته می پردازد که معنی بسیاری از محیط های زیست به صورت شخصی از طریق مسلط شدن ، کامل کردن آن و تغییر آن به وجود می آید. وی هم چنین از مسکن به عنوان اصلی ترین حوزه انتخابی برای مبحث معانی استفاده کرده است.وی خواستار توجه بیشتر نسبت به معنی استفاده کنندگان در روابط متقابل انسان و محیط میباشد. در فصل دوم وی به مطالعه معنی در رویکرد معنا شناختی و نمادین و ارتباط غیر کلامی می پردازد.در رویکرد معناشناختی نشانه ها با تقسیم به سه قسمت نقل کننده و معرفی – تعیین و تعبیر بررسی می شوند. در رویکرد نمادشناسی که به طور سنتی در مطالعات مربوط به معماری طراز بالا و محیط های بومی استفاده می شده است بر ساختار بیشتر از زمینه تاکید دارد.سومین رویکرد-رویکرد ارتباط غیر کلامی-که از طرق مختلف درک می شود ، اساساَ چند مجرایی است.وی این مفهوم را به دو روش قابل استفاده در محیط می داند اولی به مفهوم قیاس و یا استعاره زیرا محیطها به ظاهر اشاراتی برای رفتار فراهم می کنند اما آن را کلامی انجام نمی دهند.لذا به صورت یک رفتار غیر کلامی نمایش میدهند و دومی مستقیماَ به رفتار غیر کلامی ارتباط می یابند.که دراین ارتباطات معنی بسیار مهم است.در فصل سوم وی معنای محیطی را در رویکرد ارتباط غیر کلامی مطرح می کند که به بررسی فرهنگ سازی و محیط  -این مطلب که رفتار بشر مشتمل بر تعامل ها و ارتباطات و...است که مداوماَ در ارتباط با اشارات سازنده ی محیط هستند و یادگیری بخشی از فرهنگ سازی یا فرهنگ پذیری است- و روابط اجتماعی و زمینه – این نکته که نقش زمینه اجتماعی در نوع رفتارهای انسانی چه کلامی و چه غیر کلامی بسیار مهم است - و هم چنین عملکرد تداوم حافظه محیط که با حافظه گروهی و جمعی مطابق است ، می پردازد. در فصل چهارم وی ارتباط غیر کلامی و معنی محیط و به دنبال آن عناصر ثابت ، عناصری که در محیط تغییر ناپذیر هستند و ندرتاَ تغییر می کنند مانند دیوارها سقف ها و.. و عناصر نیمه ثابت ، شامل انواع مبلمان و چیدمان و پرده ها و خیابان ها و تزیینات چمنها و..و عناصر غیر ثابت ، مربوط به انسانهای ساکن یا محیط آنها ، انتقال ارتباطات فضایی و موقعیت جسمانی آنها و ژست و حرکات دست و ...را توضیح می دهد. از نظر وی  ارزش رویکرد ارتباط غیر کلامی در حوزه عناصر غیر ثابت است. وی به نکته نیز اشاره می کند که تعاملات اجتماعی از طریق مشاهده و تحلیل های بعدی عناصر غیر ثابت محیطی قابل مطالعه است. و سپس با استفاده از  این دو رویکرد به بررسی معانی محیطی می پردازد.در فصل پنجم وی نمونه های کاربردی را در مقیاس کوچکتر بررسی میکند. در فصل ششم مثال های شهری کاربردی مانند فراوانی و وضوح اشارات و اشارات شهری و تصویر ذهنی حومه شهری را با ذکر نمونه های فراوان و معنی آنها نظیر چمن کنار درب ورودی و نوع دیوارنوشته ها و ....بررسی می کند. در فصل آخر وی محیط و معنی و ارتباط را با بررسی ماهیت محیط –فضا و زمان و ارتباطات و معنی - و سازماندهی فضا - سه بعدی از جهان اطراف ما شامل زمانها و فاصله ها و ارتباطات بین مردم  و مردم، و مردم و اشیاء و اشیاء و اشیاء - زمان – سرعتها و ریتم فعالیت های انسانها که بسیار می تواند متفاوت باشد- و ارتباطات – چه کسی در کجا و تحت چه شرایطی ارتباط برقرار می کند و معنی – از خلال علائم و رنگها و اندازها و اشکال و مبلمان و تعمیرو...توسط خود معنی و هم چنین رابطه معنی و ارتباطات خاتمه می دهد. در این کتاب وی سه سطح معنی بالا و میانه و متوسط را تمیز می دهد. هم چنین نتیجه می گیرد که معنا در مردم است نه در اشیاء. و معنی بخشی از فعالیت است که میتوان از آن تحت عنوان عملکرد پنهان محیط نام برد.  
 

 

دوست و همکار گرامی

چنانکه از مطالب و مقالات منتشر شده به وسیله «انسان شناسی و فرهنگ» بهره می برید و انتشار آزاد آنها را مفید می دانید، دقت کنید که برای تداوم کار این سایت و خدمات دیگر مرکز انسان شناسی و فرهنگ، در کنار همکاری علمی،  نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان وجود دارد. برای اطلاع از چگونگی کمک رسانی و اقدام در این جهت خبر زیر را بخوانید

http://anthropology.ir/node/11294

 

Share this
تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.