سرآغاز

انسان شناسی ادبیات

نگاهی به شهری از دوران کودکی

بهاره بیات
zq.jpg

1-خوشا به حالت ای روستایی به گمانم چه خوش و خرم چه باصفایی !این اخرین شعر یا شاید اخرین صحفه از کتاب درسی بود که در اولین سال ورود به مدرسه یادمان می دادند من هرچند هیچ وقت این شعر را از حفظ نشدم گویا جز شعرهایی نبود که حتما باید از حفظ می شدیم شاید برای این که اخر سال بوده معلم ها سرسری می گرفته اند یا شایدهم دوراز میل شخصی نبوده که چند وقت قبلش رفته بودم روستایی و خانه های بدبو دیده بودم و دست شویی های دور و بچه هایی که یک جور دیگر نگاهت می کردند و به زبانی دیگر حرف می زدند و همه اینها لابد به ذائقه بورژوایی ام خوش نیامده باشد.

بازخوانی رمان وانهاده

اكرم كنگوري
simone_de_beauvoir.jpg

(تصویر: سیمون دو بووار)

 

 

رمان را بسیاری از صاحب نظران همزاد با مدرنیته می دانند. با ظهور زندگی شهری و رشد فردیت سبکهای پیشین دیگر پاسخ گوی نیازهای موجود نبودند و این منجر به برخاستن ققنوسی از خاکستر گذشته شد . رمان سبکی شد که واقع گرایی فضاهای مدرن ، شخصیت های پیچیده و متکثرتوانست به خوبی به تصویر بکشد و انسان مدرن را با تمام جزئیات مشخص و ملموسش انتقال دهد.امکان تقلید بی درنگ تجربه فردی را در محیط زمانی و مکانی خاص آن فراهم می آورد. نکته قابل توجه در مقایسه این رمان با رمانهای کلاسیک در این است که در رمانهای کلاسیک تولد، مرگ ، ازدواج،... مهم است و داستان با چنین نقاط عطفی فراز و فرود می یابد اما در این داستان طلاق مهم نیست وآنچه که برجسته می شود و تأسف خواننده را برمی انگیزاند فروریختن بنای انسانی است که کسی صدای آن را نمی شنود.

درباره روایت (کلیاتی کوتاه)

آرش رضاپور
ecrire.jpg

یک
واقیت این که هیچگاه نفهمیدم یک نوشته، چگونه باید آغاز شود. همچون حالا، که نمی دانم از کجا شروع کنم؟ شاید از همین جاست که همیشه شیفته و شیدای داستان پریان و افسانه های هزار افسان بوده ام؛ " یکی بود، یکی نبود. زیر گنبد کبود، غیر از خدا هیشکی نبود!" .....و دیگر کار از کار گذشته است، دیگر گریزی از سحر کلام و جادوی روایت، نیست که نیست! آغازی چنین قاطعانه و مجالی برای تامل؟
حالا سر تا پا وسوسه ام که نوشته ام را به همین شیوه شروع کنم، مثلاً بنویسم؛ " یکی بود، یکی نبود. زیر گنبد کبود، غیر از خدا هیشکی نبود. اینک نوشته ای، پیرامون داستان و روایت آغاز می شود."

کوندرا و رمان شوخی

بهاره بیات
milan-kundera.jpg

(تصویر:میلان کوندرا)

 

 

میلان کوندرا رمان شوخی را در سال 1962به عنوان اولین رمان خود نوشت رمان شوخی سر آغازی است بر عناصر اندیشه های او چون طنز وضعیت تاریخی ،جدال تن و روان!رمان در 7بخش خود از زبان یکی از شخصیت ها روایت می شود و در یک روانکاوی انسانی تاثیر شرایط اجتماعی بر انسا نها دیده می شود او می کوشد در خلال این روایت شوخی بزرگی با تاریخ را هم ترتیب دهد.درین نوشتار کوشیده شده تا شوخی و خنده از دیدگاه باختین در یک جامعه بسته نگاه شود .

رو به آهِ گورستان؛ برداشت‌هایی از رمانِ «کتاب اعتیاد» نوشته‌ی شهریار وقفی‌پور

کورش عموئی
9645776821.jpg

انسان در حال نشئگی قابلیتِ احساسیِ بالایی پیدا می‌کند، اما فقط در مورد یک حس. او که در خیابان می‌ترسید خودش به ترسِ مطلق بدل شده بود و دیگر نمی‌توانست نشئگی را احساس کند؛ اما در واقع همین احساس خودش نشانه‌ی نشئگی بود. (وقفی‌پور، ۱۳۸۴: ۸۵)
۱) رمانِ کم‌حجم «کتاب اعتیاد»، بعد از «دَه مرده» و «طرح کودتا در سه ضربه»، سومین اثر داستانی شهریار وقفی‌پور است. (رمان جدید او نیز با نام «یک دیو، دو بطری، سه پیغام» اگر از سد وزارت ارشاد بگذرد به زودی توسط نشر چشمه منتشر خواهد شد.) «کتاب اعتیاد» را نه تنها باید از آثار دیگر وقفی‌پور یک سر و گردن بالاتر دانست، بلکه می‌توان آن را در کنار رمان‌هایی چون «بطالت» نوشته‌ی احسان نوروزی و «تکه‌های جنایت» نوشته‌ی امیر احمدی آریان، به عنوان آثار شاخص داستانی دهه‌ی ۸۰ معرفی کرد. آثاری که بازنمود تجربه‌ی ضدفرهنگی متولدین دهه‌ی ۵۰ شمسی‌ در کلان‌شهر تهران هستند. بازنمودی رادیکال که آن را نه فقط در سطح محتوا، بلکه در سطوح زبانی و فرمی نیز مشاهده می‌کنیم.

بخارست بوی گل و کتاب می دهد.

شهرام پرستش
flowers2.jpg

اکنون از بخارست تنها تصویری که در یاد من باقی مانده است بوی گل و کتاب می دهد. زیرا اولین چیزی که نگاه هر بیگانه ای را بخود می کشاند پیرزنان، زنان و دختران پرشماری بودند که بر سر هر گذرگاهی دسته های گل خود را به تو تعارف می کردند، آن هم در شهری که گلباران باغچه ها و میدان ها و بلوارها و پارک ها است. این زنان تو را به یاد رمان "کولی ها" ی زاهارایا استانکو نویسنده دوران کمونیستی رومانی می اندازند و همگی شان با روسری های خود از دیگران متمایز می شوند. انگار آنها با گلهای خود می خواهند خنده را بر لب های مردمی حکاکی کنند که سالها بود آنرا فروخورده بودند.

رُمان اجتماعی : درَ یتیم ادبیاتِ ما

مرتضی کُتُبی
n00005884-b.jpg

(تصویر: سیمین دانشور)

 

 

دیگر ماکیاولیسمِِ غربی ها بر دنیای کاملاً بیدار که دروغ های ما را یکی پس از دیگری
افشاء می کند، تأثیری ندارد. استعمارزده فقط یک راه چاره دارد : ِاعمال زور،
البته به شرطی که برای او نیرویی باقی مانده باشد، روشنفکر بومی هم فقط باید
یک راه را انتخاب کند: بردگی یا سیادت.1

بازنمایی زندگی شهری در رمان شهر شیشه ای اثر پل استر

نسترن ايراني

(تصویر: پل آستر)

 

 

در این نوشتار به تحلیل رمان «شهر شیشه ای» از مجموعه «سه گانه نیویورک» اثر پل استر می پردازیم. این رمان داستانی ست، که در شهر نیویورک اتفاق می افتد و مناسب برای تحلیل مولفه های زندگی شهری و سنجش رابطه زندگی شهری در رمان است.

تاملی در رمان نو؛ با تاکید بر رمان پاک کن ها، نوشته آلن رب-گری یه

مریم بیرمی
poundstone.jpg

(تصویر: آلن روب گری یه)

تحول در رمان
رمان(ناول) که در زبان انگلیسی به معنای تازه و جدید است،یکی از انواع ادبی است که از آغاز تا کنون پیوسته در حال تحول بوده است .رمان نوعی روایت از انسان و زندگی است و از آن جا که انسان و شرایط وی همواره در حال تغییر و تحول است،

خنده در تاریکی

مارال فرخی
nabokov2.jpg

خنده در تاریکی اثر ولادیمیر ناباکوف، نویسنده ، مترجم، شاعر استاد ادبیات برجسته ی روس تبار است و از مطرح ترین رمان های این نویسنده به شمار می رود. ناباکوف علاوه بر اعتبار فراوانش به عنوان رمان نویسی طراز اول، در حوزه ی تدریس و نقد ادبی هم از سرآمدان قرن بود.

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.